Suy niệm Lời Chúa: Chúa Nhật 15 thường niên, năm C - Lm. Pet Trần Bảo Ninh


SUY NIỆM LỜI CHÚA: CHÚA NHẬT 15 THƯỜNG NIÊN, NĂM C
LỜI CHÚA:  Lc 10, 25-37
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
 
Khi ấy, có một người thông luật đứng dậy hỏi thử Chúa Giêsu rằng: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời". Người nói với ông: "Trong Lề luật đã chép như thế nào? Ông đọc thấy gì trong đó?" Ông trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức và hết trí khôn ngươi, và hãy thương mến anh em như chính mình". Chúa Giêsu nói: "Ông đã trả lời đúng, hãy làm như vậy và ông sẽ được sống". Nhưng người đó muốn bào chữa mình, nên thưa cùng Chúa Giêsu rằng: "Nhưng ai là anh em của tôi?" Chúa Giêsu nói tiếp:
 
"Một người đi từ Giêrusalem xuống Giêricô, và rơi vào tay bọn cướp; chúng bóc lột người ấy, đánh nhừ tử rồi bỏ đi, để người ấy nửa sống nửa chết. Tình cờ một tư tế cũng đi qua đường đó, trông thấy nạn nhân, ông liền đi qua. Cũng vậy, một trợ tế khi đi đến đó, trông thấy nạn nhân, cũng đi qua. Nhưng một người xứ Samaria đi đường đến gần người ấy, trông thấy và động lòng thương. Người đó lại gần, băng bó những vết thương, xức dầu và rượu, rồi đỡ nạn nhân lên lừa mình, đưa về quán trọ săn sóc. Hôm sau, lấy ra hai quan tiền, ông trao cho chủ quán mà bảo rằng: 'Ông hãy săn sóc người ấy và ngoài ra, còn tốn phí hơn bao nhiêu, khi trở về, tôi sẽ trả lại ông'. Theo ông nghĩ, ai trong ba người đó là anh em của người bị rơi vào tay bọn cướp?" Người thông luật trả lời: "Kẻ đã tỏ lòng thương xót với người ấy". Và Chúa Giêsu bảo ông: "Ông cũng hãy đi và làm như vậy".
 
SUY NIỆM
 
Mỗi lần nhắc đến lề luật, chúng ta thường nghe nói về luật Môisen, một bộ luật được người Do thái coi như là khuôn vàng thước ngọc, để giúp con người giữ được mối tương quan tốt với Giavê Thiên Chúa. Đức Giêsu, Con Thiên Chúa, khi đi vào trong lịch sử nhân loại, Ngài đã canh tân bộ luật đó và gồm tóm lại trong hai điều: hãy thờ phượng một Thiên Chúa duy nhất, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi, đồng thời, ngươi hãy yêu thương tha nhân như chính mình ngươi. Dù đã được canh tân, nhưng người Do thái vẫn coi bộ luật cũ của họ như những nấc thang đưa tới trời. Dù được coi là quy chuẩn, nhưng có những lúc họ thấy lúng túng trước sự khắt khe và thiếu rõ ràng của bộ luật, ngay cả một Luật sĩ vẫn ở trong tình trạng đó.
 
Trở lại với bài đọc 1 trong phần Phụng Vụ Lời Chúa hôm nay, chúng ta nghe tác giả sách Đệ Nhị Luật trình bày lời nhắc của Môisen trước khi họ đi qua sông Giodan vào đất hứa. Ông đề nghị họ xác định lại niềm tin của mình để được hưởng sự chăm sóc của Giavê : “Nếu các ngươi nghe tiếng Chúa là Thiên Chúa các ngươi, hãy tuân giữ các giới răn và huấn thị của Người đã được ghi chép trong sách Luật này, hãy trở về cùng Chúa là Thiên Chúa các ngươi hết lòng và hết linh hồn các ngươi”, Môisen mong muốn đưa dân đi vào trong hành trình đức tin mới, chỉ tin thờ một Thiên Chúa duy nhất, đó là con đường để được sống đời đời, bên cạnh đó, ông cũng hướng dẫn họ giữ tương quan với tha nhân bằng việc yêu thương, tôn trọng nhau. Đó được coi là khuôn vàng thước ngọc để mỗi người được đi vào đất hứa, được coi là phần thưởng dành cho ai tuân giữ lề luật.
 
Trong lá thư của thánh Tông đồ dân ngoại gởi giáo đoàn Côlôsê, Ngài nhấn mạnh cho các tín hữu biết về tình liên đới giữa con người với nhau khi cùng chung một niềm tin. Khởi đi từ mầu nhiệm nhập thể của Con Thiên Chúa, Đức Giêsu đã dùng cái chết và dòng máu của mình, để liên kết đôi bên thành một dân tộc, từ đây, “Người là đầu thân thể tức là Hội thánh, là nguyên thuỷ và là trưởng tử giữa kẻ chết, để Người làm bá chủ mọi loài”. Có thể nói rằng, nhờ mầu nhiệm tử nạn của Đức Giêsu, mọi dân tộc dưới bầu trời này trở thành anh chị em với nhau và ở trong một gia đình của Thiên Chúa. Thánh nhân muốn nhấn mạnh để tất cả cùng giúp nhau tìm về với cội nguồn của mình là Thiên Chúa, nơi đó, họ tìm lại được chính mình và tìm lại được anh chị em của mình.
 
Qua hai bài đọc, chúng ta có thể nhận thấy các giới răn của Thiên Chúa không chỉ đề cập đến niềm tin vào Thiên Chúa, nhưng còn hướng mỗi người về tương quan với con người, với tha nhân. Ngay từ thời Cựu ước, dù đang sống trong giai đoạn với niềm tin đa thần, nhưng Môisen đã dần đưa họ trở về với niềm tin độc thần, để họ luôn tìm thấy nơi Thiên Chúa chổ đứng của mình và cũng là nơi họ được chăm sóc, được che chở. Bước sang thời Tân ước, Đức Giêsu đã đưa cộng đoàn tới một niềm tin độc thần rõ rệt, chỉ có một Thiên Chúa duy nhất, ngoài ra không có thần nào khác. Ngài còn mở ra cho họ biết Thiên Chúa đó là Cha, còn Đức Giêsu là Con và bên cạnh còn có Thánh Thần. Mỗi ngôi vị sẽ đồng hành và chăm sóc họ để họ trở nên hoàn thiện như Cha trên trời là Đấng hoàn thiện. Ngài còn hướng dẫn họ biết về tương quan tình người không kém phần quan trọng, để từ đây, họ có thể ngang qua tha nhân tìm thấy Thiên Chúa.
 
Câu chuyện người Samaritanô nhân hậu được coi là một hiện trạng trong đời sống tôn giáo ngày xưa cũng như hôm nay. Lề luật của Thiên Chúa từ ngàn xưa vẫn mãi là thế, mến Chúa yêu người luôn được coi là kim chỉ nam cho người tín hữu sống hài hoà trong tương quan giữa Thiên Chúa và tha nhân. Thế nhưng, cuộc đời không phải lúc nào cũng là vậy, con người vẫn coi tương quan giữa mình với Thiên Chúa là một tương quan mô phạm, không có một tương quan nào có thể sánh được, vì thế, khi đề cập đến giới răn thứ hai là yêu người như chính mình, không ít người đã chối từ. Họ chỉ chấp nhận một con đường duy nhất để họ được sống đời đời là tin vào một Thiên Chúa duy nhất, còn con đường thứ hai ngang qua tha nhân, chỉ là một yếu tố phụ tuỳ. Với quan niệm đó, không thiếu những người đã coi tha nhân như người xa lạ, như kẻ ngoại bang, lắm lúc còn như kẻ thù. Ngay cả những tư tế, các thầy Lêvi cũng còn đi vào vết xe đổ đó, nên sự hiện hữu của tha nhân bên cạnh họ, nhất là khi tha nhân gặp tai nạn, bất trắc, thì đó là một gánh nặng, một thách đố.
 
Sống trong một thế giới mà vật chất và địa vị luôn được đề cao và coi trọng, ngược lại, phẩm giá con người bị coi rẻ rúng, hạ đẳng, liệu rằng giới răn yêu người có trở thành một món hàng xa xỉ hay chỉ còn tồn tại trên trang giấy, còn trong thực tế, giới răn này đã bị khai tử rồi chăng ? nếu nhìn thẳng vào tận đáy tâm hồn con người, chúng ta phải chấp nhận một điều, dù như thế nào, trong mỗi con người vẫn còn một trái tim bằng thịt với những nhịp đập của tình yêu cho đi. Để các giới răn của Thiên Chúa đi vào trong cuộc sống của người tín hữu, mỗi người cần có một trái tim nhạy bén, nhạy bén với những nỗi đau của tha nhân, nhạy bén với những bất hạnh của anh chị em, mỗi người cũng cần có một trái tim biết quan tâm, khi biết quan tâm đến tha nhân, mỗi người mới có thể tạm dừng công việc lại, ngồi bên cạnh tha nhân, chia sẻ với họ về những mất mát, những tổn thương và những hụt hẫng trong cuộc sống, mỗi người cũng cần có một trái tim chung thuỷ, nhờ sự chung thuỷ đó, con người luôn gần bên nhau để yêu, để mến, để hy sinh, để phục vụ và để sống cho nhau và vì nhau.
 
Đời sống hôn nhân hay đời sống tu trì đều cần đến mối tương quan đầu tiên là với Thiên Chúa. Ngài là chủ tể cuộc đời mỗi người, nếu không có Ngài trong hành trình làm người, sao chúng ta có thể tồn tại và hơn nữa được gọi là con Thiên Chúa được. Mối tương quan thứ hai đó là với tha nhân, mỗi cá vị luôn có tính xã hội, và không ai là một hòn đảo giữa đại dương, do đó, mỗi người cần sống cho, sống cùng và sống với tha nhân mỗi ngày, và sống với nhau bằng trái tim thực sự chứ không hình thức câu nệ hay lệ thuộc vào lề luật, truyền thống và sĩ diện cá nhân. Có ý thức được điều đó, hình ảnh người Samaritanô mới thực sự gần gũi và như là một hình ảnh lý tưởng cho người môn đệ Đức Kitô hôm nay.
 
Lạy Chúa Giêsu, Chúa muốn chúng con hãy yêu thương tha nhân như chính mình,  xin cho chúng con học nơi Chúa bài học tình yêu, để dám cho đi mà không tính toán, dám yêu mà không đòi đền đáp. Chúa muốn chúng con hãy giữ các giới răn của Chúa để nên môn đệ của Chúa, xin cho mỗi người luôn  tìm thấy sự hiện diện của Chúa nơi tha nhân, đặc biệt là những người bất hạnh. Chúa yêu chúng con và đã chết vì chúng con, xin cho mỗi người luôn sẵn sàng đón nhận sự khác biệt nơi tha nhân, để cùng phục vụ Giáo hội, phục vụ Nước Trời và phục vụ các linh hồn. amen.